OC jachtu motorowego — dlaczego marina pyta o nie pierwsze, nie o casco

Kilka lat temu klient wpłynął do mariny na Lazurowym Wybrzeżu prosto z pokazu w Cannes, gotowy zacumować na noc. Capitainerie poprosiła o jedno: aktualne zaświadczenie OC. Nie dowód rejestracyjny, nie polisę casco, nie fakturę zakupu — tylko jeden dokument potwierdzający, że jeśli coś pójdzie nie tak, ktoś inny nie zostanie z rachunkiem. Nie miał go przy sobie w mailu, tylko w segregatorze w kajucie. Dwie godziny szukania w telefonie, żeby przesłać skan, zanim dostał miejsce. To był mój pierwszy prawdziwy dowód na to, jak bardzo ludzie mylą priorytety przy ubezpieczeniu jachtu.

Casco pilnuje Twojej łodzi. OC pilnuje Ciebie przed innymi

Większość rozmów o ubezpieczeniu jachtu, które prowadzę, zaczyna się od casco — bo to poliza „na moją łódź", więc wydaje się ważniejsza emocjonalnie. Tymczasem OC, czyli odpowiedzialność cywilna, to ubezpieczenie na wypadek, gdy to Ty wyrządzisz szkodę komuś innemu: staranujesz cudzy jacht przy manewrze w porcie, urwiesz kawałek betonowego pomostu przy silnym wietrze, wypadniesz z toru podczas regat i uderzysz w inną jednostkę. Różnica jest prosta: casco płaci Tobie, OC płaci za Ciebie. I to właśnie ta druga polisa bywa dla portfela dużo bardziej niebezpieczna, bo szkoda wyrządzona komuś innemu nie ma górnego limitu narzuconego przez wartość Twojego jachtu — ma limit narzucony przez sumę gwarancyjną, którą sam wybrałeś przy podpisie.

Ile naprawdę kosztuje szkoda, zanim zobaczysz sumę gwarancyjną

Podstawowe polisy OC sprzedawane w Polsce mają sumy gwarancyjne rzędu miliona złotych. Brzmi solidnie, dopóki nie policzysz, ile kosztuje wyciągnięcie zatopionego kilkunastometrowego jachtu z toru wodnego ruchliwej mariny — usunięcie wraku samo w sobie potrafi kosztować więcej niż ten milion, zanim ktokolwiek zacznie liczyć szkody osobowe czy zanieczyszczenie środowiska paliwem, które wyciekło z zalanego zbiornika. Ubezpieczyciele premium, jak Pantaenius, oferują sumy gwarancyjne rzędu 5–6 milionów euro — i przy jachcie motorowym powyżej kilkunastu metrów to poziom, który traktuję jako realny punkt startowy, nie luksus. Widziałem oferty „tanie", które kusiły niską składką właśnie dlatego, że sumę gwarancyjną ukryto nisko w tabeli — nikt jej nie czyta, dopóki nie jest za późno.

Czego OC nie obejmuje — i dlaczego to zaskakuje najbardziej

Standardowe OC jachtu chroni przed roszczeniami osób trzecich spoza Twojej jednostki. Nie zakładaj jednak, że obejmuje wszystko, co dzieje się na pokładzie. Obrażenia załogi zawodowej czy gości, którzy z Tobą płyną, to zwykle domena osobnego ubezpieczenia P&I (protection and indemnity) albo NNW, dopisanego do polisy — nie standardowe OC. Podobnie z czarterem: jeśli oddajesz jacht w najem komercyjny, prywatne OC zwykle milczy, a potrzebujesz wariantu komercyjnego z zupełnie innymi klauzulami (pisałem o tym osobno przy okazji pułapki regresu w czarterze). Regaty i wyścigi to trzeci częsty wyjątek — bez wyraźnego zgłoszenia udziału w zawodach ubezpieczyciel może po prostu odmówić wypłaty, bo standardowa polisa zakłada rekreacyjne, nie wyścigowe użytkowanie.

Czy OC jest obowiązkowe — krótka odpowiedź, długie „ale"

Formalnie w Polsce dla prywatnego użytku rekreacyjnego OC jachtu nie jest wymagane przepisami. W praktyce jednak to pytanie zadaje się nie prawnikowi, tylko kapitanatowi portu. Większość marin na Morzu Śródziemnym — Lazurowe Wybrzeże, Chorwacja, Włochy — traktuje aktualne zaświadczenie OC jako warunek wejścia, obok tego samego wymogu przy regatach i niektórych przeprawach międzynarodowych. Innymi słowy: nikt Cię formalnie nie zmusi do wykupienia polisy, ale bez niej nie zacumujesz tam, gdzie chcesz spędzić wieczór.

Zanim podpiszesz cokolwiek, sprawdź te pięć rzeczy w warunkach OC:

• Rzeczywistą sumę gwarancyjną — nie tę reklamowaną na pierwszej stronie oferty, tylko tę zapisaną przy konkretnym ryzyku (kolizja, wrak, zanieczyszczenie).
• Zasięg terytorialny — czy polisa działa tam, gdzie faktycznie pływasz, nie tylko na Bałtyku.
• Sublimit na usunięcie wraku i szkody środowiskowe — to często osobna, niższa kwota niż suma główna.
• Wyłączenie czarteru komercyjnego — jeśli planujesz oddawać jacht w najem, sprawdź to zawsze osobno.
• Pokrycie gości i załogi na pokładzie — czy to część polisy, czy trzeba je dokupić.

Nikt nie pyta o casco przy wejściu do mariny. Pytają o OC. To ono decyduje, czy w ogóle dostaniesz miejsce.— Tomasz Wrzesiński, broker jachtowy, Monaco

Ocena, jaka suma gwarancyjna i jaki zakres OC mają sens przy konkretnym jachcie i konkretnym akwenie, to akurat ta część, w której najczęściej wchodzę do rozmowy jako broker — bo różnica między „wystarczającą" a „pozornie wystarczającą" polisą widać dopiero przy porównaniu kilku ofert obok siebie, nie przy czytaniu jednej z osobna. Jeśli szukasz jachtu, przy którym trzeba będzie to ubezpieczenie dobrze poukładać, przegląd aktualnych ofert znajdziesz na wyachts.shop.